اشک نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت چشم ها دارد. این مایع علاوه بر مرطوب نگه داشتن سطح چشم، از بروز عفونت ها جلوگیری کرده و باعث شفافیت بینایی می شود. اشک پس از تولید در غدد اشکی از طریق مجاری مخصوصی تخلیه می شود. زمانی که این مجاری دچار انسداد شوند، اشک به درستی تخلیه نشده و مشکلاتی مانند اشک ریزش مداوم، عفونت های چشمی و التهاب ایجاد می شود. در چنین شرایطی ممکن است پزشک جراحی مجاری اشکی را به عنوان بهترین روش درمانی پیشنهاد کند.
جراحی مجاری اشکی یکی از موثرترین روش های درمان انسداد مجرای اشک است و می تواند کیفیت زندگی بیماران را به طور قابل توجهی بهبود بخشد.
انسداد مجرای اشکی چیست؟
مجرای اشکی مسیر تخلیه اشک از چشم به داخل بینی است. اگر این مسیر به هر دلیلی مسدود شود، اشک روی سطح چشم جمع شده و به بیرون سرریز می شود. در نتیجه فرد دچار اشک ریزش مداوم خواهد شد.
انسداد مجاری اشکی ممکن است در نوزادان به صورت مادرزادی وجود داشته باشد یا در بزرگسالان به دلیل افزایش سن، عفونت، التهاب، آسیب های صورت و برخی بیماری ها ایجاد شود.
علائم انسداد مجاری اشکی
بسیاری از افراد تصور می کنند اشک ریزش مداوم همیشه ناشی از حساسیت یا خشکی چشم است، در حالی که انسداد مجاری اشکی یکی از دلایل شایع این مشکل محسوب می شود.
مهم ترین علائم انسداد مجاری اشکی عبارتند از:
- اشک ریزش مداوم
- عفونت های مکرر چشمی
- ترشحات چشمی
- تورم گوشه داخلی چشم
- قرمزی و التهاب اطراف چشم
- تاری دید ناشی از تجمع اشک
جراحی مجاری اشکی چگونه انجام می شود؟
متداول ترین روش جراحی مجاری اشکی، جراحی داکریوسیستورینوستومی یا DCR است. در این روش، جراح مسیر جدیدی بین کیسه اشکی و حفره بینی ایجاد می کند تا اشک بتواند به راحتی تخلیه شود.
این جراحی ممکن است به دو روش انجام شود:
جراحی DCR خارجی
در این روش برش کوچکی در کنار بینی ایجاد می شود و جراح پس از دسترسی به کیسه اشکی، مسیر جدید تخلیه اشک را ایجاد می کند. این روش سال هاست که با موفقیت بالا انجام می شود.
جراحی DCR آندوسکوپیک
در روش آندوسکوپیک، جراح از طریق بینی و بدون ایجاد برش روی پوست، مجرای جدید را ایجاد می کند. به دلیل عدم وجود جای زخم روی صورت، این روش در سال های اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کرده است.
چه افرادی به جراحی مجاری اشکی نیاز دارند؟
زمانی که درمان های دارویی یا روش های ساده تر نتوانند انسداد مجاری اشکی را برطرف کنند، جراحی توصیه می شود.
معمولا افراد زیر کاندید مناسبی برای این جراحی هستند:
- اشک ریزش دائمی دارند.
- دچار عفونت های مکرر کیسه اشکی شده اند.
- انسداد کامل مجرای اشک دارند.
- به درمان های غیر جراحی پاسخ نداده اند.
مزایای جراحی مجاری اشکی
جراحی مجاری اشکی یکی از موفق ترین جراحی های چشم محسوب می شود و در بسیاری از بیماران باعث رفع کامل علائم می شود.
از مهم ترین مزایای این جراحی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- رفع اشک ریزش مزمن
- کاهش عفونت های چشمی
- بهبود کیفیت زندگی
- افزایش راحتی بیمار
- جلوگیری از عوارض ناشی از انسداد مجرا
مراقبت های بعد از جراحی
پس از جراحی ممکن است بیمار برای چند روز دچار تورم و کبودی خفیف اطراف چشم و بینی شود. این علائم معمولا موقتی هستند و به تدریج برطرف می شوند.
برای دستیابی به بهترین نتیجه، رعایت توصیه های پزشک اهمیت زیادی دارد. استفاده منظم از داروهای تجویز شده، خودداری از فین کردن شدید و مراجعه منظم برای معاینه از جمله مهم ترین مراقبت های بعد از عمل هستند.
میزان موفقیت جراحی مجاری اشکی
جراحی DCR یکی از موفق ترین جراحی های چشم است و میزان موفقیت آن در بسیاری از مراکز تخصصی بیش از 90 درصد گزارش شده است. انتخاب جراح با تجربه و رعایت مراقبت های بعد از عمل نقش مهمی در موفقیت درمان دارد.
جمع بندی
جراحی مجاری اشکی یکی از موثرترین روش های درمان انسداد مجرای اشک است که می تواند اشک ریزش مداوم، عفونت های مکرر و ناراحتی های ناشی از انسداد مجرا را برطرف کند. این جراحی با ایجاد مسیر جدید برای تخلیه اشک، عملکرد طبیعی سیستم اشکی را باز می گرداند و کیفیت زندگی بیمار را بهبود می بخشد. در صورت اشک ریزش مداوم یا عفونت های مکرر چشمی، مراجعه به چشم پزشک و بررسی وضعیت مجاری اشکی ضروری است.
